MAARSCHALKERWEERD & ZOON
|
|
Arnhem - Katholiek
Apostolische Gemeente Amersfoort -
Katholiek Apostolische Gemeente |
Gezocht · Foto's van het orgel in de eerste kerk in de
oorspronkelijke donkerbruine beschildering. Geschiedenis In
1919 krijg de firma Maarschalkerweerd de opdracht voor de bouw van
één-klaviers orgel met acht registers in het kerkgebouw van de Katholiek
Apostolische gemeente te Arnhem. De kosten bedragen fl. 3.000 inclusief
motor, Verschueren levert het pijpwerk in august 1920 aan Cornelis Hermanus
van Brussel en het instrument wordt waarschijnlijk kort daarna geplaatst.
Hoewel het orgel pneumatische kegelladen bevat, lijkt de opzet met
zijkantbespeling afgeleid van de kleinere mechanische instrumenten. Het
ontwerp van de donkerbruine houtimitatie geschilderde neo-romaanse kast met
“zes voets” front sluit aan bij het altaar en de tabernakel. De dispositie
past van Brussel wel vaker in kleine protestante kerken toe (Elden NH 1916,
Nieuwegein NH 1919, Dieren NH 1924). De Prestant is deels van zink, het
overige pijpwerk van orgelmetaal en hout en is vervaardigd door Verschueren.
Na de Tweede Wereldoorlog wordt het kerkgebouw gesloten en is het op een
gegeven moment in gebruik bij een ander kerkgenootschap. Het altaar is dan al
verwijderd en de orgelkast is in een lichte tint overgeschilderd. Rond
mei/juni 1965 neemt de Gereformeerde Gemeente het kerkgebouw zonder het orgel
over, waardoor het instrument wordt afgebroken. Begin 1966 wordt het door de
firma van Leeuwen gerestaureerd en in het kerkgebouw van de Katholiek
Apostolische gemeente in Amersfoort herplaatst. Naar de smaak van de tijd
sterk wordt de dispositie in neo-barokke trand gewijzigd en de winddruk
verlaagd. De kast wordt van enige ornamenten ontdaan en in gebroken wit
overgeschilderd. In 1974 wordt nog een Dulciaan 8 vt op een nieuwe
registerlade toegevoegd. In 1990 wordt het orgel naar de zijkant van de
galerij geschoven om meer ruimte te maken voor het koor. Dispositie 1920 · Kastontwerp: neo-romaans; ontwerper onbekend · Pedaal C-d': Subbas 16 vt · Manuaal C-f''': Bourdon 16 vt, Prestant 8 vt, Holfluit
8 vt, Viola di Gamba 8 vt, Voix céleste 8 vt, Octaaf 4 vt, Doublet I-II · Koppels: P+M · Crescendokast: - · Speelhulpen: vaste combinaties p-f-o, calcant &
ventiel · Tractuur: pneumatische kegelladen · Winddruk: vermoedelijk 85 mm speeldruk, 75 mm ladedruk
(bron: zusterorgel Elden) · Bijzonderheden: Subbas 16 vt op aparte lade achter in
kast, hout; Bourdon 16 vt C-d' transmissie uit Subbas 16 vt, rest op lade;
Prestant 8 vt: C-E zink achter front, F-dis' zink in front, rest orgelmetaal
in kast; Viola di Gamba 8 vt: C-B uit Holpijp 8 vt; Voix céleste 8 vt: vanaf
f; Doublet I-II 2 vt vanaf C en 2 vt & 3 vt vanaf c; magazijnbalg met één
schepbalg Dispositie 1966 · Pedaal C-d': Subbas 16 vt, Gedekt 8 vt · Manuaal C-f''': Prestant 8 vt, Holfluit 8 vt, Oktaaf 4
vt, Roefluit 4 vt, Quint 2 2/3 vt, Gemshoorn 2 vt, Mixtuur III-IV · Koppels: : P+M · Crescendokast: - · Speelhulpen: vaste combinaties p-f-o · Tractuur: pneumatische kegelladen · Winddruk: verlaagd · Bijzonderheden: Gedekt 8 vt C-D nieuwe, rest Bourdon 16
vt pijpen, Quint 2 2/3 vt uit afgezaagde Viola di Gamba 8 vt en Vox célèste 8
vt pijpen Dispositie 1974 · Pedaal C-d': Subbas 16 vt, Gedekt 8 vt · Manuaal C-f''': Prestant 8 vt, Holfluit 8 vt, Oktaaf 4
vt, Roefluit 4 vt, Quint 2 2/3 vt, Gemshoorn 2 vt, Mixtuur III-IV, Dulciaan 8 vt · Koppels: : P+M · Crescendokast: - · Speelhulpen: vaste combinaties p-f-o, · Tractuur: pneumatische kegelladen · Winddruk: als in 1974 · Bijzonderheden: Dulciaan 8 vt halve bekerlengte Bronnen · Bedrijfsarchief firma Maarschalkerweerd & Zoon · Bedrijfsarchief Pels & van Leeuwen · Inventarisatie & archief Philip van den Berg · Afb. 1: Foto: archief Philip van den Berg · Afb. 2: Fotograaf: Philip van den Berg ·
Afb. 3: Fotograaf: Philip van den Berg |
||||
|
eerste versie: 15-10-2002, laatste
wijziging: 25-03-2020 © Philip van den Berg |
